Over OpMaat

OpMaat biedt verkoopoplossingen zoals Koopgarant en Koopstart aan woningcorporaties en ontwikkelaars en levert hierbij kennis, advies, ondersteuning, contracten en trainingen. 

De wooncoöperatie een serieus alternatief?

Auteur:

Rein Bakker

28-05-20153 reacties

Het leidt al jaren een marginaal bestaan in ons land en toch staat het ‘ineens’ volop in de belangstelling: de wooncoöperatie. Zo haalde Wonen Limburg kort geleden de landelijke pers toen ze aankondigde het oprichten van een wooncoöperatie te gaan onderzoeken. Ik vraag mij af of er sprake is van een nieuwe hype. Of kan de wooncoöperatie wel degelijk een alternatieve vorm zijn voor mensen die samen met anderen hun woonwensen willen realiseren?

Nieuwe Woningwet

Tijdens de behandeling van de Woningwet in de Eerste Kamer zorgde PvdA-senator Adri Duivesteijn er voor dat de Wooncoöperatie een plaats kreeg in het nieuwe Volkshuisvestingsbestel. Hij dwong Minister Blok om de wooncoöperatie te verankeren in de nieuwe woningwet, met als doel om de zelforganisatie van bewoners te stimuleren. In de eerste instantie gaat het hierbij om een vorm waarbij zittende huurders de woning van hun woningcorporatie kopen. Qua organisatievorm van de coöperatie zijn er, naar buitenlands voorbeeld, meerdere varianten mogelijk.

De coöperatie in breder perspectief

In de Nederlandse woningmarkt is de wooncoöperatie vrijwel onbekend. Niet verwonderlijk als je weet dat slechts 0,2% van de huishoudens coöperatief woont. In de meeste landen om ons heen blijkt dit heel anders te zijn en woont een paar procent tot zelfs meer dan 50% (Finland) van de bevolking in een coöperatieve woonvorm. Een bekend voorbeeld zijn de zogenaamde “Wohnungsgenossenschaften” bij onze oosterburen. Toch zijn we in ons land in andere sectoren dan de woningmarkt, juist heel vertrouwd met coöperatieve organisatievormen. Denk bijvoorbeeld aan de zuivelsector, of iets dichter bij huis: de Rabobank. Waarom is de wooncoöperatie tot op heden in ons land dan zo’n marginaal verschijnsel?

Corporatie of coöperatie?

Trevor James, een gezaghebbend deskundige als het gaat om wooncoöperaties, verklaart het vrijwel ontbreken van coöperatieve woonvormen door het succes van de woningcorporaties. Hun (beschermde) status als Toegelaten Instelling, in combinatie met hun maatschappelijke drive en goedkope (geborgde) financiering, maakte dat wooncoöperaties alleen in heel specifieke gevallen bestaansrecht verkregen. Simpel gezegd: het succes van de woningcorporatie maakte een wooncoöperatie veelal overbodig. Sterker nog, coöperaties die begin 20e eeuw waren opgericht werden na de Tweede Wereldoorlog veelal ‘omgebouwd’ tot woningcorporatie.

Inspiratie

Recente ontwikkelingen in andere sectoren, bijvoorbeeld de energiesector, vormen ook voor de woonsector een welkome inspiratiebron. Eén van de lastigste vraagstukken voor de woonsector is ongetwijfeld het financieringsvraagstuk, want zonder geld sterven ook de mooiste plannen in schoonheid. Met het project aan de Pieter Nieuwlandstraat in Amsterdam bewees Woningbouwvereniging Soweto onlangs dat ‘het’ wel kan. Dit project toonde ook aan dat het nodig is om buiten gebaande paden te denken en te handelen. Daarnaast is een flinke dosis ‘ausdauer’ onontbeerlijk.

Het kan, mits..

OpMaat is als kennispartner verbonden aan het wooncoöperatieprogramma van Platform 31. Aan betrokkenheid en goede ideeën blijkt tot op heden geen gebrek. De komende tijd werken we met elkaar aan het vergroten van de kennis en de inzichten in de financiële kant van de coöperatie. Maar ik verwacht dat meer kennis en inzicht alleen niet voldoende zal zijn. Om coöperatief wonen in ons land een nieuwe toekomst te geven zullen gevestigde partijen zoals banken en corporaties hier en daar over hun eigen schaduw moeten heen springen door en exploitatie- en financieringsvraagstukken op een andere wijze te bekijken. Maar ook in de sfeer van garantstellingen moet wellicht een stap gezet worden. Zo kennen we immers zowel in de koopsector als in de sociale huur een waarborgstelsel. Maar borging van cöoperatief wonen is nog onbekend en vormt zo bezien nog een missing link.

In de tussentijd kunnen dan de vele opkomende bewonersinitiatieven ‘geladen’ worden met de belangrijkste financiële wetmatigheden. Zo voorkomen we dat tussen droom en daad wetten en praktische bezwaren blijven bestaan en gloort er ook in Nederland een mooie toekomst voor de wooncoöperatie .

Over onze blog.

In deze blog bespreken wij als team van OpMaat regelmatig onze ervaringen als aanbieder van verkoopoplossingen zoals Koopgarant en Koopstart.

Reacties

  • Rein
    02-06-2015
    Een mix van huur en koop binnen een complex kan inderdaad een goede oplossing vormen. Voor behoudt van woningen in het betaalbare segment zou de inzet van Koopgarant of een andere vorm van VoV dan de voorkeur verdienen.
    Verder verwacht ik dat het nodig zal zijn om nieuwe / alternatieve financieringsbronnen aan te boren, zeker in de pioniersfase. Grotere banken hebben veelal de neiging om pas te participeren als er meerdere schapen over de dam zijn.
  • Jasper van der Wal
    02-06-2015
    Goede bijdrage Rein.
    @Andere Jasper > Ik zie het probleem met financiering ook, maar denk dat daar oplossingen voor zijn te vinden:
    - de juiste mix van koop en huur;
    - gebruik van tantes agaath die investeren (ouders of kinderen van);
    - het vhv-pensioen, een fonds dat in oprichting is en bestaat uit bankspaar-gelden die ondernemende adviseurs in de volkshuisvesting.
  • Jasper
    01-06-2015
    Banken willen niet financieren. Corporaties hebben niet de financiële ruimte. Dan schiet het niet op. Of staan private beleggers en crowdfunders in de rij?

Plaats een reactie

Voer hier het woord in zoals getoond in de afbeelding. Dit is op spam tegen te gaan. Kunt u het woord niet lezen? Vernieuwen