Weblog

Ik ben geen socioloog, dus dat nadenken blijkt niet zo eenvoudig. We leven in een rijk land. Tijdens het WK-voetbal was er vier weken lang geen belangrijker nieuws dan het Nederlands elftal. We zijn steeds beter opgeleid en we worden ouder (in goede gezondheid) dan ooit. Dat kan ik allemaal goed relateren aan geluk. Maar hoe is dan het succes van de PVV te verklaren?

Een poging: we zijn nu wel heel gelukkig maar we zijn ook bang. In de jaren '80 had je de band Toontje Lager die zong " Ben jij ook zo bang?". Bang dat alles anders of minder wordt. Nu concreet en actueel: bang dat je je baan kwijt raakt, bang dat je huis minder waard wordt of nog erger, onverkoopbaar is. Kennelijk regeert de angst. Alles wordt minder en dat is de schuld van..... de politiek, de buitenlanders, het internet, de media, etc. etc. Het individu voelt zich machteloos ten opzichte van de buitenwereld dan wel de maatschappij.

Nu denk ik het een beetje te begrijpen. De afgelopen jaren is onze wereld een stuk kleiner geworden. Dankzij internet hebben we binnen een paar minuten beelden van een neergestort vliegtuig ergens in een woestijn. En met hetzelfde gemak vliegen we voor een weekendje shoppen naar New York. Dit doet ons echter ook beseffen dat we onderdeel zijn van een hele grote wereld en niet alleen onderdeel uitmaken van de kleine eigen (dorps)gemeenschap. Heb je in je eigen gemeenschap nog wel invloed, in het grote geheel heb je natuurlijk niets te vertellen. Dat is slechts voorbehouden aan belangrijke wetenschappers, politici, en artiesten. Het gebrek aan invloed zou vervolgens kunnen leiden tot gebrek aan vertrouwen of, scherper gesteld, toenemend wantrouwen en angst.

En zo ontstaat een soort self-fulfilling prophecy, gebrek aan vertrouwen leidt tot voorzichtigheid en is een van de belangrijkste redenen dat consumenten al een tijdje minder geld uitgeven. Gevolg: dalende huizenprijzen, tegenvallende autoverkopen en minder vakanties. Op zich niet erg, conjunctuur-cycli horen nu eenmaal bij de economie, maar om daar nu massaal ' de ander', 'de politiek' of ' de ' buitenlanders'  de schuld van te geven gaat mij te ver. De consument heeft zelf (via de eigen portemonnee) wel degelijk invloed. Dat hij of zij zich daarbij laat leiden door (zelf)vertrouwen of het gebrek daar aan, is van alle tijden. Een (nieuwe) regering die snel duidelijkheid schept over de toekomst van de hypotheekrenteaftrek, bezuinigingen op de zorg en investeringen in mobiliteit, schept duidelijkheid en vertrouwen bij de consument.  Als we weten waar we in dit land de komende jaren aan toe zijn, komt het vertrouwen op bijvoorbeeld de woningmarkt waarschijnlijk weer snel op gang.

Tot slot: stel nu dat de economie de komende 2 jaar met gemiddeld 1,5% groeit, dan zijn we in dit land met zijn allen net zo rijk als eind 2005. Ik kan me niet herinneren dat we het toen heel slecht hadden in dit land. Ik ben van nature een optimist dus misschien dat ook de PVV-kiezer hierdoor wat minder angstig wordt en wij met z'n allen in dit land nog gelukkiger worden

Rein Bakker, directeur OpMaat